Blind geloof hechten aan wat er wordt geserveerd als nieuws op radio en tv is even naïef als geloven dat politici slechts geïnteresseerd zijn in een betere wereld.

Om nu te zeggen dat ik fan ben van Donald Trump voert veel te ver, maar voor de inzichten die hij me heeft gegeven in het functioneren van de media ben ik hem dankbaar. Ik ben opgevoed met een heilig ontzag voor de krant en het NOS-journaal, maar denk daar inmiddels heel anders over. Met dank aan de Amerikaanse president dus…

De agenda van de media overlapt weliswaar met nieuwswaardige gebeurtenissen, maar valt er zeker niet mee samen. Sommig nieuws wordt actief gemaakt op televisie, radio of krant, maar evenzeer worden ons nieuwswaardige feiten onthouden. Iedereen weet wie Anne Faber was, maar hoeveel onschuldige slachtoffers van mannen die opgesloten hadden moeten zitten, zijn er wel niet?

Dat er een verband is tussen de afstand tussen een ramp en de media-aandacht die er in ons land aan wordt besteed, weet iedereen. Een aanrijding in pakweg Zwolle krijgt meer aandacht dan een busongeluk met vijftig slachtoffers in Zuidoost Azië…

Ook bij gelijke afstand tellen de feiten verschillend: een dronken jongere die zichzelf na een avond stappen doodrijdt is nieuws, maar dat er ieder weekeinde veel meer jongeren uit het leven stappen vanwege psychische problemen lezen we maar zelden in de krant.

Het is eerst inschatten wat de relevantie van het nieuws is, en dan pas reageren. Ik mag veelvuldig in de media commentaar geven op de burn-out van Dre Hazes jr. en aanverwante rampen, maar als ik vind dat ik zelf iets relevants te melden heb zijn media niet geïnteresseerd. Het idee dat je aandacht kunt bestellen is onjuist, tenzij je Peter R. de Vries heet, of Willem Holleeder. Maanden zat ik ziek thuis, maar het boek dat ik schreef over de bejegening door medici vonden de media niet interessant. De dreigende mentale crisis van een bekende deejay mocht ik tegelijkertijd wel becommentariëren.

Iedere dag verschijnen er tientallen boeken van mensen die de wereld iets willen laten weten. Het is ondenkbaar dat de media aan al deze egodocumenten aandacht kunnen besteden. Tegelijkertijd lees ik regelmatig interessante verhalen die qua media-aandacht toch volledig worden genegeerd. Toegegeven: van mijn eigen boek dacht ik ten onrechte ook dat het nieuwswaardig was.

Dat media geen aandacht voor iemand hebben wordt vaak geduid als een ego-probleem van degene die geen aandacht krijgt voor hetgeen hij of zij zelf graag kwijt wil. Niet altijd ten onrechte, die verdenking op narcistische problematiek. Daarmee zijn we weer terug bij Trump, die de aandacht van media die er wel voor hem is heeft aangeduid met het inmiddels massaal ingeburgerde begrip ‘fake news’. Iedereen begrijpt ondertussen dat het bestaat.

Media hebben een eigen agenda, dat is duidelijk. Blind geloof hechten aan wat er wordt geserveerd als nieuws op radio en tv is even naïef als geloven dat politici slechts geïnteresseerd zijn in een betere wereld. Feiten bestaan echt, denk ik, maar je leest ze nooit als vanzelfsprekend in de krant. Want die moet worden verkocht, en daarvoor gelden heel andere regels.

Lees oorspronkelijke column en reacties op Joop.nl