‘Verslaving is de ziekte van de verheimelijking’ leerde ik eens van een oude rot in het hulpverleningsvak.
Dat had praktische betekenis voor mij als psychiater die intakes deed in de verslavingszorg: iedere keer dat iemand zich aanmeldde voor hulp moest hem of haar gevraagd worden hoeveel er precies gebruikt werd, en welke schade er al was ontstaan: in relaties, werk en financieel. Welk getal er ook in het antwoord werd genoemd, wij van het intaketeam gingen er altijd vanuit dat het in werkelijkheid wel meer zou zijn.
Het professionele wantrouwen was dus niet gering, en hoewel vaak gerechtvaardigd, soms ook niet.
Dat het mij nog steeds vaak moeite kost om mijn klanten op hun woord te geloven zegt dan ook van alles over mij…
Ik denk dat ik heel lang zelf ook niet eerlijk durfde te zijn over mijn eigen gekkigheid. Zal met schaamte van doen hebben, denk ik nu. En mensen die zichzelf met drank of drugs verdoven schamen zich zonder uitzondering ook. ‘Ik ben er niet trots op’ is dan een eufemistische manier om te zeggen dat je je kapot schaamt.
Uit eigen ervaring weet ik dat het helend werkt om je rare denkbeelden en gekke gedrag juist wel te delen met je intimi. Schaamte neemt af als je het expliciet durft te benoemen, lees vooral eens het boek met de gelijknamige titel van journaliste Teus Van Heteren-Lebbing. Lees hier meer over het boek ‘Schaamte’.
Tegenwoordig heb ik in ieder geval geen geheimen meer, in de zin van: gebeurtenissen of gedrag dat ik nog met niemand heb durven delen. Maar heimelijke gedachten zijn er nog genoeg, en nu ik mijn kinderlijke gedachten over het toekomstig leven met een perfecte partner (‘ze belde zomaar ineens bij me aan, op een dinsdagochtend, en heel toevallig was ik thuis ook nog’) soms hardop uitspreek voel ik ook weer hoeveel moed het vraagt om zonder enige terughoudendheid eerlijk te zijn over je hersenspinsels.
Ik verzamel steeds meer moed, maar op de achtergrond loert steeds angst, de motor achter iedere vorm van mateloosheid…
Als we niet meer bang zijn kunnen we stoppen met verdoven. En dan ook nog leren vertrouwen dat volledige eerlijkheid er kan zijn, ongeacht of je klant of hulpverlener bent.
Reacties