Zelfmoordpil

Over de lobby voor een levensbeëindigende pil bij psychisch lijden en de tegenargumenten daarvoor

De aanduiding is een beetje suggestief, maar de initiatieven die hier achter schuil gaan beslist niet: er is een stevige lobby in Nederland die nastreeft dat mensen die niet verder willen leven met een pil op recept de daad bij het woord kunnen voegen. Moeten ze wel voldoen aan allerlei strenge criteria natuurlijk, maar dan moet het in principe mogelijk zijn.

cc-foto: Chris Tse

cc-foto: Chris Tse

Als je de lieden die deze campagne voeren vraagt of ze voor de doodstraf zijn, zal een grote meerderheid vermoedelijk ontkennend antwoorden. Inhumaan, en vergelijkbare termen zullen in de argumentatie opduiken. Dat je zelf een einde aan je leven zou moeten maken als je echt niet verder wilt vindt men ook inhumaan. Men klopt zich in deze kringen op de borst vanwege de grote mate van menslievendheid die men zichzelf toedicht. En progressief zijn we natuurlijk ook heel erg. Alleen nog even een protocol in elkaar timmeren en dan kunnen we nog tevredener over onszelf zijn dan we al waren.

Ik ben tegen euthanasie bij niet objectiveerbaar uitzichtloos lijden. Als ik kanker met uitzaaiingen krijg die niet behandelbaar is wil ook ik een spuitje, maar niet in geval van een toestand die niet objectiveerbaar is. Waarbij de persoonlijke smaak van degene die het mag/moet beoordelen een onacceptabel grote rol speelt. En de gemoedstoestand van degene die om verlossing uit het lijden smeekt eveneens aan onverwachte en grote veranderingen onderhevig kan zijn.

Waarom ik geen euthanasie bij psychisch lijden wil verstrekken aan de hand van een protocol is vanwege dezelfde reden waarom ik tegen de doodstraf ben: je weet het nooit helemaal zeker, en het vonnis is wel onherroepelijk. Er worden mensen ter dood gebracht, waarbij in een aantal gevallen gerede twijfel mag worden vermoed. Een vroegere vriend kreeg euthanasie vanwege ondraaglijk psychisch lijden, maar de tegenargumenten die er feitelijk bestonden werden niet meegewogen door de psychiater die zijn verzoek honoreerde. Hoefde ook niet volgens de richtlijn, deze dokter deed slechts haar werk. Hij is dood nu, onomkeerbaar.

Waarom is in de Nederlandse geneeskunde in het algemeen, en de psychiatrie in het bijzonder, alles geoorloofd als het maar volgens een richtlijn is geschied? Iedere dokter benadrukt tegen zijn of haar patiënten altijd dat de gemiddelde patiënt niet bestaat, maar de behandelingen die er worden geboden zijn hooguit gemiddeld. Persoonlijke smaak mag er niet toe doen, maar dat iedere richtlijn ook ruimte voor eigen interpretatie biedt vergeten we voor het gemak.

Waarom is het niet mogelijk om toe te geven dat sommige problemen in de gezondheidszorg onoplosbaar zijn? Dat een protocol een objectiviteit suggereert die niet hard gemaakt kan worden. Waarom mag een individuele arts in individuele gevallen geen eigen standpunt inbrengen? Er zijn toch meer dan genoeg manieren om het handelen van dokters kritisch te volgen? Ik heb geheel passief wel eens ingestemd met de zelfdoding van een patiënte, die was afgewezen voor euthanasie. Moet je mee oppassen als dokter, want voor je het weet slepen ze je voor de tuchtrechter. Maar mijn geweten is schoon, het probleem was hier domweg te complex voor een standaard benadering. Daar moeten we niet voor wegduiken middels een richtlijn, dat moeten we open en eerlijk delen met onze patiënten.

Lees de column (en reacties) op Joop.

2 Comments Zelfmoordpil

  1. Alies Schuurmans

    Beste Anneke,

    Heb jezelf in de schoenen gestaan van bijv.iemand die meer dan 40jaar vecht voor het Leven ondanks chronische depressie?Ik wel nl. en ik kan je vertellen,er komt een punt dat de rek eruit is.Onmogelijk om dit gevoel in woorden te vatten maar deze voormalige levensbeïndiger wordt woest,verdrietig en moedeloos van de arrogantie in de hele discussie over het wel of niet uitzichtloos en ondraaglijk lijden.En dan heb ik het nog niet eens over het disproportionele verschil wat er gemaakt wordt tussen fysiek en psychisch lijden.Heb je met je lijf vol kanker geknokt dan beb je n held en krijg je je pilletje,heb je je kapot gevochten tegen de ziekte in je hoofd dan neem je maar een flat of trein of…etcEn als bonus mag iedereen je uitmaken voor klootzak(zie uitspraak o.a Bram Bakker in ,,de kist”).Zolang Calvijn de scepter zwaait zullen vrees ik velen,levensbeïndigers,hun lovedones etc moeten dealen met stigmatisering, minachting en onmenselijke keuzes.Met vriendelijke groet,Alies

    Reply
  2. Alies Schuurmans

    Op een of ander onverklaarbare reden zijn de twee vervolgreacties als sneeuw voor de zon verdwenen, dus hier poging nummer drie. Ik had liever een ander voorbeeld aangehaald dan Bram Bakkers uitspraak in het programma De Kist, omdat ik ontzettend geraakt ben door de verhalen van Gerrit en Paul. Twee prachtige mannen van wie ook ik veel gehouden heb. Ik koester onze mooie jeugdherinneringen. Ik heb genoten van de liefdevolle manier waarop Bram over de vriendschappen spreekt en heb hem in dit programma als een integer mens in verscheurdheid en onmacht gezien. Ik leef mee met Bram en de familie en naasten van Paul, Gerrit, Joost en Rogy. Er is echter iets wat mij als ervaringsdeskundige van zowel het ondraaglijke fysieke als het ondraaglijke psychische lijden in iedere cel diep raakt. Namelijk dat zowel in de buitenwereld, als in het ziekenhuis, als in het ggz-wezen iemand met een fysieke ziekte empathisch behandeld wordt, maar je zodra het om je bovenkamer gaat mensonterend behandeld wordt, alsof je een paria bent, minstens zwaar crimineel. Je mag van geluk spreken als je snijwonden met verdoving gehecht worden als je je suïcide overleefd hebt. Als je, god verhoede het, binnen de muren van het ggz belandt, dan word je volkomen aan je lot overgelaten en mag er niet gesproken worden over je suïcidepoging en zo kom je in een rol terecht dat andere patiënten naar jou toe komen om te praten over hun eigen suïcidale gedachten, want jij bent herkenbaar als lotgenoot door bijv. de verbandjes om je polsen. Met andere woorden op alle levels in de maatschappij: ontkenning en veroordeling. Natuurlijk zijn er nog veel verschillende nuances aan te brengen in dit verhaal en zijn er godzijdank ook therapeuten en psychiaters die wel met een open mind en open hart kunnen kijken, willen kijken naar iets wat volgens mij een grondrecht zou horen te zijn; zelfbeschikking over je eigen leven.

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *